ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ

ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΑΚΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ

 

Εισαγωγή   Αποστολή και Ρόλος
   logo  
Βασική νομοθεσία    Υποβολή αναφορών

 

Εισαγωγή του ρόλου του Συμβούλου Ακεραιότητας στην Δημόσια Διοίκηση

Ο Σύμβουλος Ακεραιότητας εισήχθη στο ελληνικό δίκαιο με τον ν. 4795/21 (ΦΕΚ 62 Α/17-4-2021):  «Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου του Δημόσιου Τομέα, Σύμβουλος Ακεραιότητας στη δημόσια διοίκηση και άλλες διατάξεις για τη δημόσια διοίκηση και την τοπική αυτοδιοίκηση».

Αποτελεί μονοπρόσωπο  όργανο της 2ης γραμμής ρόλων του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου, στην οποία ανήκουν όργανα με αρμοδιότητες σχετικές με τη διασφάλιση της τήρησης της νομιμότητας, τη διαχείριση των κινδύνων που απειλούν την εύρυθμη λειτουργία του φορέα, καθώς και τη συνολική παρακολούθηση και αξιολόγηση των δικλίδων ελέγχου, που εκτελούνται από την πρώτη γραμμή ρόλων, λειτουργώντας ανεξάρτητα από αυτήν. (βλ. παρ. β του άρθρου 6 Ν. 4795/2021)

Υιοθετήθηκε ως καλή πρακτική χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με παραδείγματα όπως ο “Confidential Integrity Adviser” της Ολλανδίας ο οποίος αποτελεί το συμβουλευτικό σημείο και τον δυνητικό δίαυλο υποβολής εμπιστευτικής αναφοράς από δημόσιο υπάλληλο ή υπάλληλο ιδιωτικής επιχείρησης σε περιπτώσεις που λαμβάνουν χώρα περιστατικά παραβιάσεων ακεραιότητας στο εργασιακό χώρο. Αντίστοιχα στην Γαλλία, ο “Référent Déontologue”, είναι αρμόδιος για την παροχή συμβουλών στους υπαλλήλους των φορέων του δημοσίου τομέα, με σκοπό την προάσπιση της ηθικής και της ακεραιότητάς τους και την τήρηση των ηθικών αρχών δράσης

Ο θεσμός του Συμβούλου Ακεραιότητας αποτελεί κομβικό εργαλείο ενίσχυσης της εμπιστοσύνης των υπαλλήλων και των πολιτών προς τη Δημόσια Διοίκηση.
Με την παροχή στήριξης, καθοδήγησης και ενημέρωσης, συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός εργασιακού περιβάλλοντος ηθικής, διαφάνειας και λογοδοσίας, θεμελιώνοντας μια σύγχρονη και αξιόπιστη δημόσια διοίκηση.

Αποστολή και Ρόλος του Συμβούλου Ακεραιότητας

Κεντρική αποστολή του θεσμού του Συμβούλου Ακεραιότητας είναι η διασφάλιση ενός συνεκτικού και αποτελεσματικού πλαισίου προστασίας για τους υπαλλήλους που:

  • διαπιστώνουν ή υφίστανται παραβιάσεις ακεραιότητας, ή
  • επιθυμούν να αναφέρουν τέτοιες παραβάσεις, ή
  • ζητούν υποστήριξη και καθοδήγηση σε ζητήματα ηθικής και δεοντολογίας στο χώρο εργασίας.

Ο Σύμβουλος Ακεραιότητας παρέχει υποστήριξη, ενημέρωση και συμβουλευτική καθοδήγηση για τη διαχείριση θεμάτων που άπτονται της ακεραιότητας, της δεοντολογίας και της διαφάνειας.

 

Σύμφωνα με το άρθρο 24 του ν. 4795/2021, οι αρμοδιότητές του οργανώνονται σε τρεις λειτουργικούς άξονες:
τον Υποστηρικτικό, τον Ενημερωτικό και τον Συμβουλευτικό.

Υποστηρικτικός Άξονας

Ο Σύμβουλος Ακεραιότητας:

  • Παρέχει εξατομικευμένη συμβουλευτική υποστήριξη σε υπαλλήλους για ζητήματα δεοντολογίας και ακεραιότητας, που ανακύπτουν κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους.
    Ενδεικτικά θέματα:
    • σεξουαλική ή ηθική παρενόχληση,
    • διακρίσεις,
    • εκφοβισμός,
    • σύγκρουση συμφερόντων.
  • Παραλαμβάνει αναφορές από υπαλλήλους για περιστατικά παραβίασης ακεραιότητας ή διαφθοράς και ενεργεί ως διαμεσολαβητής, ώστε να επιληφθούν τα αρμόδια όργανα του φορέα ή άλλοι εξωτερικοί ελεγκτικοί φορείς. (βλ. παρ. 1β του άρθρου 24 Ν. 4795/2021)

Σημείωση: Σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 82 του ν. 4795/2021,
«Η υποβολή αναφοράς σχετικά με θέματα ακεραιότητας και διαφθοράς στον Σύμβουλο Ακεραιότητας δεν αναιρεί τις σχετικές αρμοδιότητες άλλων ελεγκτικών οργάνων και Αρχών.»

  • Παρακολουθεί τη διαδικασία διερεύνησης των αναφορών και ενημερώνει σχετικά τον υπάλληλο που υπέβαλε την αναφορά. (βλ. παρ. 1γ του άρθρου 24 Ν. 4795/2021)

Ενημερωτικός Άξονας

Ο Σύμβουλος Ακεραιότητας συμβάλλει ενεργά στην καλλιέργεια κουλτούρας ηθικής και διαφάνειας εντός του φορέα.
Στο πλαίσιο αυτό:

  • Ενημερώνει το προσωπικό για θέματα δεοντολογίας και ακεραιότητας, καθώς και για τον ρόλο, τις αρμοδιότητες και την αποστολή του θεσμού.
  • Σχεδιάζει και συντονίζει προγράμματα εκπαίδευσης και ανάπτυξης δεξιοτήτων για τους υπαλλήλους του φορέα και των εποπτευόμενων οργανισμών, σε συνεργασία με:
    • την αρμόδια οργανική μονάδα εκπαίδευσης και
    • εξωτερικούς φορείς κατάρτισης, όπως το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ).

 

  • Συμμετέχει στη χάραξη πολιτικών και στην ανάπτυξη εργαλείων ενίσχυσης της ακεραιότητας, όπως:
    • Κώδικες Ηθικής και Δεοντολογίας,
    • Κανονισμούς Διαχείρισης Σύγκρουσης Συμφερόντων,
    • Πρωτόκολλα Αντιμετώπισης Φαινομένων Απάτης και Διαφθοράς.

 

Συμβουλευτικός Άξονας

Στο πλαίσιο του συμβουλευτικού του ρόλου, ο Σύμβουλος Ακεραιότητας:

  • Συνεργάζεται με τη διοίκηση του φορέα, τη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου και τις αρμόδιες υπηρεσίες ανθρώπινου δυναμικού, για την ανάπτυξη και εφαρμογή πολιτικών ακεραιότητας.
  • Διατυπώνει προτάσεις βελτίωσης των μηχανισμών πρόληψης, αποτροπής και εντοπισμού παραβάσεων, προς τον επικεφαλής του φορέα.
  • Συντάσσει Ετήσια Έκθεση, την οποία υποβάλλει:
    • στον επικεφαλής του φορέα, και
    • στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας (ΕΑΔ),
      με αντικείμενο:
    • την αποτελεσματικότητα των πολιτικών ακεραιότητας,
    • το έργο που έχει επιτελεστεί,
    • και την πορεία των υποθέσεων που χειρίστηκε.

Υποβολή και παρακολούθηση καταγγελιών για διαφθορά ή κακοδιοίκηση

  • Παραλαμβάνει αναφορές  για διαφθορά ή κακοδιοίκηση των υπαλλήλων του δημοσίου τομέα, όπως ενδεικτικά για υπέρμετρες καθυστερήσεις κατά την ικανοποίηση αιτημάτων ή εν γένει κακή εξυπηρέτηση ή ανάρμοστη συμπεριφορά σε βάρος των πολιτών. Οι καταγγελίες μπορούν να υποβάλλονται μέσω ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής, στην οποία έχει πρόσβαση αποκλειστικά το Αυτοτελές Γραφείο Συμβούλου Ακεραιότητας. Καταγγελίες που υποβάλλονται σε άλλη οργανική μονάδα διαβιβάζονται αμελλητί στο Αυτοτελές Γραφείο του πρώτου εδαφίου, μη θιγομένων των αρμοδιοτήτων των πειθαρχικών οργάνων. (βλ. παρ. 1 του άρθρου 24A Ν. 4795/2021 όπως προστέθηκε με το άρθρο 9 του Ν. 5293/2026)
  • Παρακολουθεί τη διαδικασία διερεύνησης της καταγγελίας, ενημερώνει τον ενδιαφερόμενο για την πορεία εξέτασης της καταγγελίας ,κατ’ ανάλογη εφαρμογή της παρ. 5 του άρθρου 4 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999, Α’ 45), και αποστέλλει αιτιολογημένη απάντηση επί της καταγγελίας του. (βλ. παρ. 3 και 4 του άρθρου 24Α Ν. 4795/2021 όπως προστέθηκε με το άρθρο 9 του Ν. 5293/2026)
  • Διαβίβαση καταγγελιών: 

Αν καταγγέλλεται η διάπραξη πειθαρχικού παραπτώματος, ο Σύμβουλος Ακεραιότητας διαβιβάζει την καταγγελία αμελλητί στον πειθαρχικώς προϊστάμενο του καταγγελλόμενου υπαλλήλου. Αν καταγγέλλεται η διάπραξη ποινικού αδικήματος, ο Σύμβουλος Ακεραιότητας διαβιβάζει την καταγγελία αμελλητί στην αρμόδια εισαγγελική αρχή. Σε κάθε περίπτωση, ο Σύμβουλος Ακεραιότητας διαβιβάζει την καταγγελία και στην Εθνική Αρχή Διαφάνειας. (βλ. παρ. 2 του άρθρου 24Α Ν. 4795/2021 όπως προστέθηκε με το άρθρο 9 του Ν. 5293/2026)

 

Παραλαβή αναφορών σχετικά με παραβιάσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του N. 4990/2022 :

Ο Σύμβουλος Ακεραιότητας, ως Υπεύθυνος Παραλαβής Αναφορών (ΥΠ.ΠΑ.) σύμφωνα με την αληθή έννοια του άρθρου 8 του Ν.4990/2022, παραλαμβάνει αναφορές για παραβιάσεις του ενωσιακού δικαίου και μεριμνά για την αμελλητί διαβίβαση των καταγγελιών προς τα κατά περίπτωση όργανα ελέγχου, διασφαλίζοντας την εμπιστευτικότητα, την αμεροληψία και την προστασία του αναφέρων.

Θητεία του Συμβούλου Ακεραιότητας

Η θητεία του Συμβούλου Ακεραιότητας είναι τριετής, με δυνατότητα ισόχρονης ανανέωσης μία (1) φορά.
Η διάρκεια αυτή εξασφαλίζει σταθερότητα, ανεξαρτησία και συνέπεια στην εφαρμογή των πολιτικών ακεραιότητας εντός του φορέα.

Βασική νομοθεσία Συμβούλου Ακεραιότητας

Αρμοδιότητες

  • Ν. 4795/21 (ΦΕΚ 62 Α/17-4-2021):  «Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου του Δημόσιου Τομέα, Σύμβουλος Ακεραιότητας στη δημόσια διοίκηση και άλλες διατάξεις για τη δημόσια διοίκηση και την τοπική αυτοδιοίκηση».
  • Αριθμ. ΔΙΔΑΔ/Φ.58/1007/οικ.5559/23 (ΦΕΚ 2207 Β/6-4-2023): «Καθορισμός του τρόπου άσκησης των αρμοδιοτήτων του Συμβούλου Ακεραιότητας, των διαδικασιών που ακολουθούνται, καθώς και των κριτηρίων ανανέωσης της θητείας του».
  • N. 4990/22 (ΦΕΚ 210 Α/11-11-2022): «Προστασία προσώπων που αναφέρουν παραβιάσεις ενωσιακού δικαίου - Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1937 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2019 (L 305) και λοιπές επείγουσες ρυθμίσεις» κατ’ εφαρμογή παρ. 5 του άρθρου 8 του  N. 4990/22. (Αρμοδιότητα Υπεύθυνου Παραλαβής Αναφορών)

Ισότητα – εξάλειψη φαινομένων βίας και παρενόχλησης στην εργασία

  • Ν. 4443/2016 (ΦΕΚ 232 Α/9-12-2016 – Διορθ.Σφαλμ. Στο ΦΕΚ-23 Α/1-3-17): Ι) Ενσωμάτωση της Οδηγίας 2000/43/ΕΚ περί εφαρμογής της αρχής της ίσης μεταχείρισης προσώπων ασχέτως φυλετικής ή εθνοτικής τους καταγωγής, της Οδηγίας 2000/78/ΕΚ για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία και της Οδηγίας 2014/54/ ΕΕ περί μέτρων που διευκολύνουν την άσκηση των δικαιωμάτων των εργαζομένων στο πλαίσιο της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων, II) λήψη αναγκαίων μέτρων συμμόρφωσης με τα άρθρα 22, 23, 30, 31 παρ. 1, 32 και 34 του Κανονισμού 596/2014 για την κατάχρηση της αγοράς και την κατάργηση της Οδηγίας 2003/6/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και των Οδηγιών της Επιτροπής 2003/124/ΕΚ, 2003/125 ΕΚ και 2004/72/ΕΚ και ενσωμάτωση της Οδηγίας 2014/57/ΕΕ περί ποινικών κυρώσεων για την κατάχρηση αγοράς και της εκτελεστικής Οδηγίας 2015/2392, III) ενσωμάτωση της Οδηγίας 2014/62 σχετικά με την προστασία του ευρώ και άλλων νομισμάτων από την παραχάραξη και την κιβδηλεία μέσω του ποινικού δικαίου και για την αντικατάσταση της απόφασης - πλαισίου 2000/383/ΔΕΥ του Συμβουλίου και IV) Σύσταση Εθνικού Μηχανισμού Διερεύνησης Περιστατικών Αυθαιρεσίας στα σώματα ασφαλείας και τους υπαλλήλους των καταστημάτων κράτησης και άλλες διατάξεις.
  • Ν. 4808/2021 (ΦΕΚ 101 Α/19-6-2021): «Για την Προστασία της Εργασίας Σύσταση Ανεξάρτητης Αρχής «Επιθεώρηση Εργασίας» - Κύρωση της Σύμβασης 190 της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας για την εξάλειψη της βίας και παρενόχλησης στον κόσμο της εργασίας - Κύρωση της Σύμβασης 187 της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας για το Πλαίσιο Προώθησης της Ασφάλειας και της Υγείας στην Εργασία - Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/1158 του Ευρωπαϊκού  Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20ής Ιουνίου 2019 για την ισορροπία μεταξύ της επαγγελματικής και της ιδιωτικής ζωής, άλλες διατάξεις του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και λοιπές επείγουσες ρυθμίσεις».

Σύσταση Αυτοτελούς Γραφείου Συμβούλου Ακεραιότητας Δήμου Χερσονήσου

Υποβολή αναφορών στον Σύμβουλο Ακεραιότητας

(Άρθρο 5 της Αριθμ. ΔΙΔΑΔ/Φ.58/1007/οικ.5559/23 (ΦΕΚ 2207 Β/6-4-2023) : «Καθορισμός του τρόπου άσκησης των αρμοδιοτήτων του Συμβούλου Ακεραιότητας, των διαδικασιών που ακολουθούνται, καθώς και των κριτηρίων ανανέωσης της θητείας του». 

1. Η αναφορά υποβάλλεται από τον υπάλληλο προφορικά ή εγγράφως, ανώνυμα ή επώνυμα, με τους ακόλουθους τρόπους:

(α) Αυτοπρόσωπη συνάντηση με τον Σύμβουλο Ακεραιότητας.

Ο υπάλληλος επισκέπτεται τον Σύμβουλο Ακεραιότητας στον χώρο εργασίας του, κατόπιν συνεννόησης, εντός εύλογου χρονικού διαστήματος, από την ημερομηνία αιτήματος επικοινωνίας του αναφέροντος. Ο Σύμβουλος Ακεραιότητας οφείλει να διασφαλίζει την εμπιστευτικότητα της συνάντησης.

(β) Χρήση τηλεφώνου ή άλλων συστημάτων φωνητικών μηνυμάτων.

Ο υπάλληλος υποβάλλει την αναφορά του με τηλεφωνικό τρόπο, είτε συνομιλώντας με τον Σύμβουλο Ακεραιότητας του φορέα του, είτε αφήνοντας ηχογραφημένο μήνυμα.

(γ) Χρήση τηλεδιάσκεψης.

Όταν ο υπάλληλος αδυνατεί να παρευρεθεί αυτοπροσώπως λόγω γεωγραφικών/χωροταξικών περιορισμών αλλά και ειδικών συνθηκών δύναται να επικοινωνεί με τον Σύμβουλο Ακεραιότητας μέσω τηλεδιάσκεψης, κατόπιν συνεννόησης, εντός εύλογου χρονικού διαστήματος, από την ημερομηνία αιτήματος επικοινωνίας του αναφέροντος.

(δ) Συμβατικό ταχυδρομείο.

Η αποστολή φέρει την ένδειξη παραλήπτη: «Αυτοτελές Γραφείο Συμβούλου Ακεραιότητας/Προϊστάμενος». Ο φάκελος παραδίδεται απευθείας στο Αυτοτελές Γραφείο του Συμβούλου Ακεραιότητας.

(ε) Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στην ηλεκτρονική διεύθυνση του Συμβούλου Ακεραιότητας.

(στ) Μέσω ειδικής πλατφόρμας υποβολής αναφορών που μπορεί να διαθέτει ο φορέας, προσβάσιμη και σε άτομα με αναπηρίες.

2. Στις περιπτώσεις (β), (ε) και (στ), ο αναφέρων ενημερώνεται με αυτοματοποιημένη απάντηση, ότι σε περίπτωση ανωνυμίας δεν υπάρχει δυνατότητα ενημέρωσής του για την πορεία της αναφοράς του.

3. Τα στοιχεία επικοινωνίας του Συμβούλου Ακεραιότητας αναρτώνται στον επίσημο διαδικτυακό ιστότοπο του φορέα, του Υπουργείου Εσωτερικών και της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.

 

Στοιχεία επικοινωνίας Αυτοτελούς Γραφείου Συμβούλου Ακεραιότητας Δήμου Χερσονήσου

Τηλέφωνο Επικοινωνίας : 2813404608

Email : agsa@hersonisos.gr

Ταχ.Δ/νση : Δήμος Χερσονήσου, Γούρνες Πεδιάδος, Τ.Κ. 70014 (εντός πρώην Αμερικανικής Βάσης Γουρνών)

κορυφή